هوشهای نهگانه گاردنر با نامهای زیر معرفی شدهاند:
هوش کلامی linguistic intelligence
هوش ریاضی – منطقی logical- math metical inte
هوش فضایی – دیداری visual / special inte
هوش موسیقایی Rhythmic /musical inte
هوش حرکتی – جسمی Bodily / kinesthetic inte
هوش اجتماعی / برون فردی Interpersonal inte
هوش درون فردی Interpersonal inte
هوش طبیعتگرا Naturalist inte
هوش هستیگرا Existentialist inte
قبل از اینکه هریک از هوشهای نهگانه بالا را تعریف کرده و مشخصات آن را در افراد معرفی کنیم، لازم است بحثی را که به عنوان پیش زمینه هوشهای نهگانه لازم است بدانیم، به صورت خلاصه بیان کنیم. عنوان این بحث در مدلهای یادگیری در افراد ” learning styles ” میباشد.
انتقال اطلاعات به مغز معمولا از سه کانال اصلی صورت میگیرد. هریک از ما برای انتقال اطلاعات به مغزمان یعنی برای یادگیری، یکی از این سه کانال را به دو کانال دیگر ترجیح میدهیم. چرا این انتخاب و ترجیح صورت میگیرد و در افراد مختلف متفاوت است؟ نمیدانیم و هنوز پاسخ علمی به این پرسش داده نشده است، ولی آنچه مسلم است این انتخاب صورت میگیرد. به همین دلیل سه مدل یادگیری در افراد شناخته شدهاند که تحت عنوان ”learning styles”، مدلهای فراگیری در روانشناسی آموزشی، از آنها نام میبرند. این مدلها عبارتند از:
۱- مدل شنیداری audile
2- مدل دیداری visual
3- مدل عملی (کرداری) kinesthetic
مدل شنیداری audile
اشخاصی که این مدل را برای یادگیری انتخاب میکنند، یادگیری در آنها از طریق شنیدن بهتر صورت میگیرد. یعنی راحتترین راه برای انتقال اطلاعات به مغز برای آنها، کسب اطلاعات از طریق شفاهی است. دانشآموزانی که در انتخاب محل نشستن وسواس ندارند، معمولا حتی با درنظر گرفتن قد آنها ردیفهای آخر کلاس نصیبشان میشود. اگر ستونی در کلاس یا جلسه، مقابل آنها باشد یا شخصی با قد بلندی جلوی آنها نشسته باشد، معمولا اعتراضی ندارند و معلم کمتر با آنها ارتباط چشمی برقرار میکنند.
زیاد مشتاق نیستند که به صورت و دهان گوینده یا معلم توجه داشته باشند و همین مسئله گاهی سبب سوتفاهم برای معلم یا سخنران میشود که باعث میشود برچسب کم توجهی، بیتوجهی و یا بازیگوشی به آنها بزنند. درحالی که چنین نیست فقط مدل یادگیری آنها متفاوت است. برای تشخیص آنها از دانشآموز بیتوجه یا بازیگوش کافی است در حالتی که از نظر معلم در کمال بیتوجهی است، پرسشی مربوط به مطلب درسی مربوطه پرسیده شود. با کمال تعجب پاسخی که نشان دهنده توجه اوست دریافت میکنیم. این افراد را شنیدار محور، audile، میگوییم، این اشخاص به گوش دادن به کاست سیدی، رادیو و سخنرانی علاقه دارند و از جمعآوری کاست و سیدیهای صوتی لذت میبرند. همچنین گوش دادن به کتابهای گویا از لذتهای آنها است.
مدل دیداری : visual
در اشخاص مدل دوم، ”دیداری”، یادگیری در آنها از طریق دیدن صورت میگیرد. یعنی راحتترین راه برای انتقال اطلاعات به مغز، چشمهای آنها است. بهطور مثال در انتخاب محل نشستن حتما ردیف اول را انتخاب میکنند. همیشه چشم آنها به دهان گوینده یا معلم دوخته شده است و سوگلی معلم و الگوی یک دانشآموز خوب هستند. وقتی مطلب آموزشی بهصورت چارت، نمودار، عکس، اسلاید و مخصوصا فیلم ارائه میشود، برق ذکاوت و گیرایی را در چشمانشان میبینید و بیشترین یادگیری در آنها از این طریق است. بیشترین ارتباط چشمی را با معلم یا گوینده برقرار میکنند و معمولا بهصورت ناخودآگاه با حرکات آهسته سر یا چشم، گفتار گوینده را تایید میکنند.
مدل عملی kinesthetic
اشخاصی که از این مدل برای یادگیری استفاده میکنند، فراگیری در آنها از طریق آموزش عملی بهتر صورت میگیرد. یعنی راحتترین راه برای انتقال اطلاعات به مغز برای آنها، کسب اطلاعات از طریق تجارب عملی است. در انجام پروژههای عملی مانند کاردستی و پروژههای آموزشی مثل ساختن یک زنگ اخبار با یک سیم، میخ و باطری و کاشتن یک دانه و تهیه گزارش از چگونگی رشد آن در شرایط مختلف، ساختن ماکت و غیره، این دسته از دانشآموزان پیش قدم خواهند شد. وقتی کار به جمعآوری انواع برگها، سنگها و… میرسد، علاقه این دسته از دانشآموزان کاملا هویدا است. در پروژههای عملی و تیمی معمولا رهبری تیم به دست آنها سپرده میشود. وقتی معلم با یک حیوان، یا هر چیز دیگری وارد کلاس میشود، حتی قبل از شروع درس سوالات آنها شروع میشود و بدون اجازه از جای خود بلند میشوند تا آن را لمس کنند.
این مقدمه قبل از توضیح انواع هوش نهگانه لازم بود تا همکاران عزیز، شناختی اولیه از مدلهای یادگیری در مخاطبان خود داشته باشند که پس از توضیح هوشهای چندگانه در تشخیص هوش مسلط (غالب) در هر یک از مخاطبان راحتتر عمل کنند.
تذکر: لازم است این نکته را گفته باشیم که به ندرت هستند افرادی که ممکن است برای یادگیری از هر سه مدل به تساوی استفاده کنند، ولی این دسته از افراد بسیار نادر هستند.
برای راحتی در شناخت و تعریف هر یک از هوشهای نهگانه اگر جدولی ترسیم کرده و مولفههای هر یک از اقسام هوشها را تحت سه عنوان زیر:
۱-جدول اول : مشخصهها
۲- جدول دوم : رغبتها
۳- جدول سوم : مشاغل
تنظیم و خلاصه کنیم، به کمک این جدول میتوانیم هوش مسلط ” غالب ” را در هر یک از مخاطبان خود تشخیص دهیم و سپس آنها را در دستهها یا تیمهای همسان هوشی دستهبندی کنیم و در نهایت، برای هر دسته همان پروژهها، برنامهها و سخنرانی خاص آن گروه را تهیه و تنظیم کنیم تا بدین وسیله اولا محیط و بستر مناسبی برای رشد و شکوفایی هوش مسلط سخنوران و بهطور خاص مجریان فراهم کرده باشیم و همینطور سبب رغبت و انگیزه روز افزون مخاطبان باشیم که در نهایت مشاور قابل اعتمادی برای هر یک از خوانندگان در جهت برنامهریزی خارج از فضای مجازی برای دوستان و همکارانشان باشیم و هم در جهت برنامهریزی برای آینده فرزندانشان در راستای مشاغل مربوطه سهیم باشیم.
- هوش کلامی، زبانی verbal / linguistic intelligence
الف) مشخصهها و مولفههای این هوش:
دانشآموزانی که این هوش در آنها مسلط است، از مهارت شنیداری بالایی برخوردارند. کلمهها را چه در گفتار و چه در نوشتار هم از نظر معنایی و هم از نظر ساختار جملهبندی درست به کار میبرند. علاقه به خواندن، مخصوصا خواندن داستان و شعر دارند. از بازی با کلمات لذت میبرند. از بازی با جملههایی که به خاطر همنشینی حروف متنافر تکرارشان سخت و سبب اشتباه میشود لذت میبرند، ولی خود در این مورد مهارت داشته و کمتر دچار اشتباه میشوند. به ساختار و صدا و معنا در زبان حساس هستند. مثلا اغلب از تلفظ پدربزرگها، مادربزرگها مخصوصا لهجههای شهرستانی و از همسالان خود که در تلفظ کلمهها مشکل دارند، ایراد میگیرند.
به راحتی معنی و مفهوم بعضی از لطیفهها و جوکها را میفهمند، آنها را برای دوستان یا بزرگترها تعریف میکنند و از واکنش آنها لذت میبرند. دامنه حوزه لغات مورد استفاده آنها نسبت به سن آنها وسیعتر است. کلمهها و لغاتی که خوانده یا شنیدهاند در صحبت هایشان به کار میبرند. میتوانند داستان بسازند، داستانهایی را که شنیده یا خواندهاند، دوباره تعریف و باز آفرینی کنند. در تعریف وقایعی که دیدهاند، شنیدهاند یا خواندهاند مهارت دارند. اسامی مکان و زمان دقیق و جزییات محلهایی را که دیدهاند، به خوبی به حافظه میسپارند. از گوش دادن به هر چیزی بیشتر لذت میبرند. از گفتگوهای شفاهی لذت برده و با دیگران از طریق کلام به راحتی ارتباط برقرار میکنند. بدون آمادگی قبلی قادر هستند سخنرانی کنند.
در ارائه گزارش مثلا گزارش شفاهی سفرهای علمی و غیره توانا هستند. از ارائه گزارشهای کتبی، توضیح و تفسیر داستان لذت میبرند. در فعالیتهای ادبی مدرسه مثلا درست کردن روزنامه دیواری کلاس و یا مدرسه شرکت میکنند. به سرعت تایپ کردن را فرا میگیرند. در یادگیری زبانهای دوم و سوم، غیر از زبان مادری خود استعداد دارند. در یادگیری دروس تاریخ، اجتماعی، انگلیسی نسبت به ریاضی رغبت بیشتری دارند. از گوش دادن به رادیو بیشتر از دیدن تلویزیون لذت میبرند. از جمعآوری مجلات و کتب مورد علاقه آنها و انواع سیدیهای صوتی لذت میبرند.
بهترین جایزه برای آنها خرید یک دستگاه mp3 player یا mp4 است، چون به کمک آنها میتوانند زمان فراغتشان را به گوش دادن به ترانه و موسیقی پر کنند. در جوابگویی به تلفن در منزل چنانچه از طرف والدین منع نشده باشند، پیشقدم هستند. اشعار و ترانههای زیادی را از حفظ میدانند و به همین علت از حافظه خوبی برخوردارند که روز به روز به توان آن اضافه میشود. علاقه زیادی به خرید لوازم التحریر مانند مداد، دفتر، خودکار، قلم در انواع مختلف دارند. دفتر خاطرات دارند و همیشه خاطراتشان را در آن مینویسند. به زودی در کاربرد علامتهای سجاوندی در نوشتههایش مثل ” ، . ؟ : > < ” مهارت پیدا میکنند.
برای این دسته از دانشآموزان چنانچه هوش مسلط آنها توسط آموزگاران و مربیان با تجربه تشخیص داده شود و این مهم با والدین دانشآموز مشاوره و در تبیین آن برای والدین اقدام شود، آنها میتوانند در راستای رشد و شکوفایی فرزندشان در اوقات فراغت و تعطیلات تابستانی برنامهریزی کنند. مثلا:
۱- ثبتنام در کلاسهای زبان خارجی
۲- شرکت درکلاسهای فن بیان، نمایش، نمایشنامه نویسی
۳- کارگاههای داستان نویسی
۴- کلاسهای آموزش شعر و شاعری
۵- آموزش خبرنگاری و ژورنالیسم
۶- گویندگی و مجریگری در رادیو و تلویزیون
۷- کتابخوانی و سریعخوانی
۸- فن بازیگری و هنرپیشگی
چنانچه این روند تعامل در مثلث آموزگار، دانشآموز، والدین صورت بگیرد، مشاغل زیر حرفههایی است که این افراد در آینده میتوانند موفق و سرآمد باشند.
۱-سیاست مدار
۲- خطیب
۳- نویسنده
۴- شاعر
۵- ناقد ادبی
۶- ویراستار
۷- داستانسرا و قصه نویس
۸- نمایش نویس و سناریست
۹- روزنامه نگار
۱۰- زباندان مسلط به چند زبان بیگانه
۱۱- زبان شناس
۱۲- معلم و استاد دانشگاه
۱۳- گوینده رادیو و تلویزیون
۱۴- مجری رادیو و تلویزیون
۱۵- بازاریاب
۱۶- مشاور
۱۷- وکیل مدافع
۱۸- رهبرگروه ،حزب، سازمان
۱۹- کتابدار
۲۰- گفتار درمان
۲۱- تایپیست
۲۲- مشاور حقوقی
دوم : هوش ریاضی – منطقی mathematical / logical intelligence
کسانی که از هوش ریاضی – منطقی برخوردارند :
۱- دروس ریاضی و علوم را بر دیگر دروس مدرسه ترجیح میدهند.
۲- از شرکت در مسابقههایی که موضوع آنها حل معما یا مسالهای باشد که به تفکر منطقی نیاز داشته باشد خوشحال میشوند.
۳- از باز آفرینی آزمایشها و تجارب علمی که در مدرسه یا فیلمهای علمی از آنها مطلع میشوند لذت میبرند. مثلا: شخصا آزمایش نقش نور، آب و هوا در ریشه گیاه را در منزل بازسازی میکنند.
۴- به خرید وسایل آزمایشگاهی و علمی مانند: ذرهبین، میکروسکوپ و تشکیل یک آزمایشگاه خانگی در منزل علاقهمند هستند.
۵- از شنیدن، دنبال کردن و انتقال دادن اطلاعات در مورد آخرین دستاوردهای علمی، پزشکی، الکترونیکی و ریزپردازهای کامپیوتری، نرم افزاری و سخت افزاری لذت میبرند.
۶- چرا؟چگونه ؟ چطور؟ کلمههای پرسشی هستند که بسامد فراوانی در کلام آنها دارند و سوالاتی مثل: چه میشد اگر...؟؟؟
۷- رفتن به موزههای فنآوری، نمایشگاههای کامپیوتری و نرمافزاری از موضوعات مورد علاقه آنها است.
۸- از بازیهای کامپیوتری مخصوصا آنهایی که نیاز به پیدا کردن راه حل و یا کشف راههای گوناگون دارند مثل پیدا کردن یک گنج مخفی به کمک نشانهها، علامتها، اعداد و... مانند بازی “ Never hood ” لذت میبرند.
۹- از بازی شطرنج و انواع بازیهای فکری لذت میبرند.
۱۰- از طبقهبندی هر موضوعی لذت میبرند و اصولا یکی از راههای به خاطر سپردن و فهمیدن موضوعات طبقهبندی و دستهبندی آنها است. مثلا اگر تعدادی دکمههای مختلف از نظر رنگ، اندازه، جنس، تعداد سوراخ و... به آنها بدهید و بخواهید که آنها را از جنبههای مختلف دستهبندی کند، شاید دانشآموزان دیگر همه را فقط در زیر یک عنوان دکمه ببینند. در حالی که این گروه چندین دسته، طبقه و دستههای فرعی از آنها استخراج میکنند.
۱۱- از خواندن یا دیدن فیلمهای مربوط به زندگینامه دانشمندان لذت میبرند.
۱۲- از رفتن به آسمان نماها و مطالعه درباره نجوم و کهکشانها لذت میبرند.
۱۳- از دیدن فیلمهای کمدی مثل پت و مت (pat and mat) که موضوع آن نشان دادن کودنی شخصیتها درحل مسائل است لذت میبرند.
۱۴- از کدگذاری شخصی یا کشف کدهایی که میبینند مثل علائم راهنمایی و رانندگی، شماره پلاک ماشینها و... خوششان میآید و برای به خاطر سپردن اسامی متعدد یک مجموعه، از کد گذاری استفاده میکنند. مثلا برای به خاطر سپردن اسامی شهرهای یک استان، از ساختن یک کلمه با حرف اول شهرهای مورد نظر کلمهای می سازند که بتوانند بعدا آنها را به یاد بیاورند.
مشاغل وحرفههایی که این دسته از دانشآموزان در آنها موفق خواهند شد:
۱- حسابرس
۲- حسابدار
۳- نماینده فروش
۴- پذیره نویس
۵- بیمهگر
۶- ریاضیدان
۷- دانشمند
۸- آمارشناس و کارشناس آمار و احتمالات
۹- تحلیلگر کامپیوتر
۱۰- اقتصاددان
۱۱- برنامهریز اقتصادی
۱۲- متخصص بودجه
۱۳ – معلم و استاد علوم ریاضی
۱۴- برنامه نویس کامپیوتری
۱۵- منطقدان
سوم: هوش دیدی – فضایی – مکانی spatial intelligence
این نوع هوش گاهی با عنوان هوش دیداری شناخته شده است. افرادی که از آن بهرهور هستند ترجیح میدهند به شکل تصویری فکر کنند. یادگیری در این افراد از راه فیلم، تصویر و ویدئو بهتر صورت میگیرد و ماکت و نمایش یکی دیگر از راههای یادگیری برای آنها است. افراد برای نشان دادن ایدههایشان، از نقاشی، مجسمه سازی و ترسیم خطوط استفاده میکنند. آنها احساسات و حس و حال خود را از طریق هنر بیان میکنند. در نقشه خوانی و تحصیل نمودارها بر دیگران برتری دارند و از حل معماهای ” مارپیچ” و جورچین لذت میبرند. هوش فضایی یا تجسم فضایی در آنها به صورت تخیل و همزاد پنداری بروز میکند. ذهن این افراد نسبت به رنگ، شکل، فرم، فضا و ارتباط بین این عوامل حساس است. به عنوان مثال برای رنگ آبی اگر در افراد دیگر فقط با نام آبی شناخته میشود، در این افراد بر اساس غلظت یا رقیق بودن، روشن یا تیره بودن و یا ترکیب آن با انواع رنگهای دیگر با نامهای آبی نفتی، آبی بوشی، آبی آسمانی، آبی فیروزهای، آبی تیره، سورمهای، آبی روشن و… شناخته میشود.
از سرگرمیهای تصویری لذت میبرند، توانایی درک فضایی با پرسپکتیو اشیاء را دارند. مثلا یک سیب وقتی از بالا به آن نگاه کنی یا از کنار و پایین چطور به نظر میرسد. وقتی در حال فکر کردن هستند، اگر قلم و کاغذی در دستشان باشد، مدام در حال خط خطی و در غیر این صورت در ذهن مشغول ترسیم و تجسم اشیا هستند. از کلاسهای طراحی، نقاشی حتی خطاطی و مجسمه سازی لذت میبرند. اولین وسایلی که خریداری میکنند، دوربین عکاسی و دوربین فیلمبرداری است. به جمعآور اسلاید عکس و تصاویر زیبا علاقمند هستند. همچنین در جمعآوری نقشه و کره جغرافیایی کوشا هستند.
گاهی یک نقشه یا کره جغرافیایی، ساعتها وقتشان را به خودش اختصاص میدهد. در ضمن کلاسهای جغرافیا نیز از ساعتهای خوشایندشان است. از ساختن ماکت، کلاژ و دیگر اشکال سه بعدی لذت میبرند. گاهی اگر کتابی خواندهاند، فیلمی دیدهاند یا موسیقی شنیدهاند، صفحههایی از آن را تخیل و به تصویر کشیدهاند. برنامه اتوکد (auto kad) و نرم افزارهای گرافیکی از موارد مورد علاقه آنها است. گاهی داستان سرایی تخیلی میکنند. در فعالیتهای هنری سرآمد هستند. و خیال پردازند. از کشف خطاهای دیداری لذت میبرند.
مشاغل و حرفههایی که در آنها موفق خواهند شد:
۱- گرافیست
۲- نقاش
۳- مجسمه ساز
۴- عکاس
۵- فیلمبردار
۶- کارتوگراف (ترسیم نقشههای جغرافیایی)
۷- کارشناس نقشههای هوایی و تحلیل آنها
۸- معمار (طراحی داخلی، نما)
۹- شکارچی
۱۰- دریانورد و کاپیتان
۱۱- دیدهور
۱۲- تورلیدر tour leader
13- مخترع
۱۴- پیشآهنگ
۱۵- راهنما
۱۶- نقشهبردار و نقشهکش
۱۷- خلبان
چهارم: هوش موسیقایی – ریتمیک – موزون musical / rhythmic
از این هوش با نامهای موسیقایی – ریتمیک و موزون نام میبرند. افرادی که از این هوش بهرهورند، معمولا نسبت به صداهای محیطی و همچنین نواهای گوشنواز حساس هستند. این افراد هنگامی که مشغول فعالیتهای دیگر هستند، معمولا سوت میزنند یا آهنگی را زیر لب زمزمه میکنند. این افراد از گوش دادن به موسیقی لذت میبرند و معمولا به جمعآوری سیدیها و نوارهای موسیقی علاقه نشان میدهند. اغلب در نواختن یکی از سازهای موسیقی مهارت دارند. این افراد همراه با آهنگهای مرسوم میخوانند و بیشتر آنها را به خاطر میسپارند و در باز آفرینی (بازسازی) ملودیهای آوازی توانایی دارند.
آنها میتوانند حرکات موزون همراه با آهنگ داشته باشند، در هنگام فعالیتهای دیگر حتی مطالعه و درس خواندن به موسیقی گوش میدهند. که نهتنها تمرکز آنها را بهم نمیزند، بلکه به تمرکز آنها کمک هم میکند. گاهی برای یادآوری دروس حفظ کردنی شعر یا ترانه میسازند. لازم به تذکر است که این پدیده در علوم حوزوی جایگاه ویژهای دارد. دانشآموزانی که از این هوش بهرهور هستند، مورد بی مهری قرار میگیرند و زمزمهها و رفتارهای آنها را بهعنوان ناسازگاری و مشکل رفتاری در کلاس میبینند. این افراد معمولا از صدای خوشی نیز برخوردارند. موسیقی و صدای خارج از نت (فالس) را تشخیص میدهند. علاقهمند به خرید وسایل موسیقی، نرم افزارهای موسیقی، cd، نوارهای موسیقی، کتب مربوط به شرح حال موسیقی دانان، رفتن به کنسرتها و دیدن فیلمهای مربوط به موسیقی هستند.
مشاغل وحرفههای موفقیتآمیز برای آنها:
۱- نوازندههای موفق
۲- آهنگساز
۳- منتقدین موسیقی
۴-سازنده آلات موسیقی (البته کسانی هستند که هم هوش حرکتی و هم هوش موسیقایی آنها بالا است.)
۵- رهبران ارکستر
۶- متخصص کوک کردن وسایل موسیقی
۷- ترانه سرا
۸- معلم موسیقی
پنجم: هوش حرکتی –جسمی Bodily / kinesthetic
افرادی که از این هوش بهرهور هستند، از طریق حواس بدنشان اطلاعات را پردازش میکنند و به جنب و جوش علاقهمند هستند. هنگام صحبت بیشتر از حرکات بدنی برای انتقال مفاهیم استفاده میکنند، بیشتر اوقات فراغتشان را بیرون از منزل سپری میکنند، موقع صحبت مخاطب را با دست لمس میکنند. این افراد از مهارتهای خوب و ماهیچههای بزرگ و کوچک برخوردارند. از ورزش، رقص و فعالیتهای حرکتی لذت میبرند. برای انتقال و تبادل اطلاعات ترجیح میدهند به صورت عملی و نمایشی صورت بگیرد. برای نشان دادن و انتقال هیجانات روحی و حالات روانی از رقص استفاده میکنند. در یکی از ورزشها معمولا جلودار هستند. در کلاس به خاطر حرکات به ظاهر اضافی اغلب با بچههای بیش فعال اشتباه گرفته میشوند. از خیاطی، بافندگی، مکانیکی، بنایی، نجاری و کندهکاری خوششان میآید. کلیه فعالیتهایی که با حرکات فیزیکی مرتبط است و با موتور کورتکس مغز که حرکات بدنی را کنترل میکند در ارتباط است، در حوزه این هوش میباشد.
شغلهایی که این گروه در آن موفق هستند به قرار ذیل است:
۱- ورزشکار
۲- هنرپیشه
۳- رقصنده
۴- منبتکار
۵- مجسمه ساز
۶- مکانیک
۷- نجار
۸- آهنگر
۹- جراح
۱۰- هنرمند صنایع دستی (بافندگی) و...
۱۱ – بندباز
۱۲- سفالگر
۱۳- بنا
۱۴- جواهرساز
ششم: هوش برون فردی Interpersonal inte.
هوش برونفردی که از آن با نام هوش اجتماعی هم نام میبرند. این هوش در افرادی دیده میشود که از انواع فعالیتهای اجتماعی و یا درکنار دوستانشان بودن لذت میبرند و از تنها بودن بیزار هستند. این افراد از کار گروهی خوششان میآید و معمولا در هنگام فعالیتهای اجتماعی و تعامل با دیگران بهتر آموزش میبینند. هنگام مشاجرات چه در خانه، چه در مدرسه و یا در اجتماع، همیشه نقش میانجی را بر عهده میگیرند و همیشه داوریها و قضاوت را پیش او میبرند. روشهای آموزش برای این افراد از طریق فعالیتهای دسته جمعی طراحی میشود، شاید طراحان این فعالیتهای آموزشی برای این افراد خود نیز از این هوش بهرهمند هستند. مشاورهای خوبی هستند و معمولا برای مشاوره به او مراجعه میکنند.
خودشان نیز در مشکلات سعی میکنند از مشورت دیگران استفاده کنند. از فعالیتهای اجتماعی مانند شرکت در انواع سازمانهای غیر دولتی، خیرخواهانه و کمک به حیوانات در حال انقراض، حفظ طبیعت، یا زلزله زدگان و سایر مصایب طبیعی جلودار هستند. از مهمانی لذت میبرند و در جمعها و مهمانیها معمولا میداندار هستند. این دسته از افراد را معمولا اجتماعی، sociable، مینامند. مصداق این افراد در ایران کسانی هستند که در میان اقوام، آشنایان و دوستان معمولا برنامهریز و رهبراجرایی مراسم عزا، تدفین، تشییع جنازه، عروسیها و مراسم دیگر مثل بازگشت از سفرهای مذهبی هستند و حتی در جشن تولدها همیشه افراد خاصی را میبینید. این افراد در درک حالات روحی، مقاصد، اغراض، انگیزهها و احساسات دیگران قابلیت بالایی دارند، دوست باز هستند و دوستان زیادی دارند. در میان جمع احساس راحتی میکنند.
مشاغل و حرفههای موفقیت آمیز برای آنها:
۱- سیاستمدار
۲- رهبر ارگان، سازمان، حزب، تشکیلات و نهادهای اجتماعی
۳- معلم
۴- واعظ
۵- مدیر
۶- جامعه شناس
۷- مردم شناس
۸- روانشناس
۹- مدیر روابط عمومی
هفتم: هوش درون فردی Interpersonal inte
این هوش از طریق آگاهی عمیق از احساسات درونی افرادی که از آن بهرهمند هستند، بروز میکند. این هوش به صاحبان آن این اجازه را میدهد که از تواناییهایشان با خبر باشند و امکاناتشان را دریابند. در افرادی که از این هوش بهرهمند هستند، میل به استقلال و خود راهبری دیده میشود و اغلب در موضوعات بحثانگیز دارای نقطه نظرات محکمی هستند. حس اعتماد به نفس قوی دارند و از اینکه خودشان به تنهایی روی پروژه و طرحهایشان کارکنند، لذت میبرند. در تنهایی به تفکر و اندیشه علاقهمند هستند.
فقط در جلساتی بیشتر شرکت میکنند که موضوع آن و هدفشان چگونگی رشد فردی است. معمولا یک سرگرمی دارند که به آن دل مشغول است. مثلا جمعآوری سکه، تمبر و… تنهایی را ترجیح میدهند و از میهمانی، گردهمایی یا صرف اوقات فراغت در بیرون منزل لذت نمیبرند. خود را مصمم و مستقل میدانند. اهداف مهمی برای زندگی دارند که مرتب به آن فکر میکنند، از حالات روحی، مقاصد، انگیزهها، آرزوها، خودآگاهی، ارزیابی از خود تواناییها، انضباط شخصی و...تصویر دقیقی دارند.
مشاغل و حرفههای موفقیت آمیز برای آنها:
۱- رواندرمان
۲- فیلسوف
۳- روانشناس
۴- رهبر مذهبی
۵- حکیم الهیات
۶- معلم علوم دینی
هشتم: هوش طبیعتگرا Naturalist inte
هوش طبیعتگر هشتمین هوش از دسته هوشهای چند گانه است که در تقسیمبندی گاردنر گنجانده شده است. کسانی که از این هوش برخوردارند، در تشخیص و تمیز دادن پوششهای گیاهی و جانوری مناطق مختلف و موارد دیگر در طبیعت مثل سنگها یا ابرها مهارت دارند. این افراد از کوهنوری، جنگل نوردی، رفتن به پارکهای طبیعی (جنگلی) لذت میبرند. اغلب یک یا چند حیوان خانگی در منزل نگهداری میکنند. از فیلمهای مربوط به زندگی حیوانات مثل رازبقا و غیره خوششان میآید. کتابها و مجلههایی که در مورد طبیعت و پدیدههای طبیعی است را جمع آوری و مطالعه میکنند. در کلاسها و دورههای زیست شناسی (گیاه شناسی) و جانورشناسی شرکت میکنند و اطلاعات وسیعی در موارد آنها دارند.
اغلب جذب گروهها و سازمانهایی مثل نهادهای غیردولتی، طبیعت پاک، نجات حیوانات در حال انقراض، حمایت از حیوانات، بازگشت به طبیعت گیاهخواری، خام خواری و غیره میشوند. در کودکی، رفتن به باغ وحش از بهترین تفریحات آنهاست. سرگرمی مورد علاقه آنها در اوقات فراغت پرورش گل و گیاه است و معمولا در منزل محلی را برای پرورش گیاه و نگهداری از آنها در نظر میگیرند.
مشاغل و حرفههای موفقیت آمیز برای آنها:
۱- زنبورداری
۲- دامداری
۳- باغداری
۴- جنگل بانی
۵- زیست شناسی
۶- دامپزشکی
۷- کشاورزی
۸- بوم شناسی
۹- جانورشناسی و زیر مجموعههای آن مانند حشره شناسی و…
۱۰- سنگ شناسی
۱۱- خاک شناسی
۱۲- آبشناسی
۱۳- هواشناسی
۱۴- کارتوگراف
